แผลกดทับเริ่มต้นหน้าตาเป็นอย่างไร? ระยะอันตราย + ต้องพบแพทย์เมื่อไหร่?

แผลกดทับเริ่มต้นหน้าตาเป็นอย่างไร?
ระยะอันตราย + ต้องพบแพทย์เมื่อไหร่?

ระยะอันตราย + ควรพบแพทย์เมื่อไหร่  แผลกดทับเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยในผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้ที่เคลื่อนไหวได้น้อย จุดสำคัญคือ แผลชนิดนี้ “ไม่ได้เกิดขึ้นทันที” แต่ค่อย ๆ พัฒนาเป็นลำดับ หากสังเกตตั้งแต่ระยะแรก จะสามารถป้องกันไม่ให้ลุกลามได้ บทความนี้จะช่วยให้ผู้ดูแล “แยกให้ออก” ว่าแบบไหนคือสัญญาณเริ่มต้น แบบไหนเริ่มอันตราย และเมื่อไหร่ที่ควรพบแพทย์

ระยะของแผลกดทับ

• ระยะที่ 1 : ผิวหนังเริ่มแดง ผิวหนังแดงคล้ำ กดแล้วสีไม่จาง ยังไม่มีแผลเปิด อาจรู้สึกอุ่น ตึง หรือแข็งกว่าปกติ เป็นระยะเริ่มต้นที่ควรรีบลดแรงกดทันที
  
• ระยะที่ 2 : เริ่มเกิดแผลตื้ ผิวหนังชั้นบนเริ่มหลุดลอก มีลักษณะคล้ายแผลถลอก หรือพุพอง เริ่มเสี่ยงติดเชื้อ
  
• ระยะที่ 3 : แผลลึกถึงชั้นไขมัน แผลลึกมากขึ้น เห็นเนื้อด้านใน มีโอกาสเกิดหนองหรือกลิ่น ต้องดูแลอย่างใกล้ชิด
  
• ระยะที่ 4 : แผลลึกถึงกล้ามเนื้อหรือกระดูก แผลลึกและรุนแรง อาจเห็นกล้ามเนื้อ เอ็น หรือกระดูก เสี่ยงติดเชื้อรุนแรง ต้องพบแพทย์ทันที ยิ่งพบเร็วและดูแลเร็ว โอกาสป้องกันการลุกลามยิ่งมาก

ควรพบแพทย์เมื่อไหร่ ? แม้ระยะเริ่มต้นจะดูแลที่บ้านได้ แต่มีบางสัญญาณที่ไม่ควรรอ ควรพบแพทย์ทันทีเมื่อ

• แผลเริ่มเปิด หรือมีน้ำ/หนอง
  
• ผิวหนังบวม แดง ร้อน และปวดมากขึ้น
  
• มีกลิ่นผิดปกติจากแผล
  
• ผู้ป่วยมีไข้ หรืออ่อนเพลียร่วมด้วย
  
• แผลไม่ดีขึ้นภายใน 2–3 วัน แม้ลดแรงกดแล้ว

ป้องกันไม่ให้ลุกลาม ต้องทำอย่างไร ?

1. ลดแรงกดทับทันที พลิกตัวทุก 2 ชั่วโมง ใช้หมอนรองจุดเสี่ยง เช่น ส้นเท้า สะโพก หลีกเลี่ยงการนอนทับจุดเดิม
2. ใช้พื้นรองรับที่ช่วยกระจายน้ำหนัก ที่นอนลมหรือเบาะลดแรงกดทับ ผ้าปูเตียงต้องเรียบ ไม่ย่น เตียงที่สามารถปรับระดับได้ ในการดูแลจริง ผู้ดูแลจำนวนมากเลือกใช้ที่นอนลมคุณภาพดี เพราะช่วยลดแรงกดได้ต่อเนื่องและลดภาระการพลิกตัวบ่อย ๆ 
3. ดูแลผิวให้สะอาดและแห้ง เปลี่ยนผ้าอ้อมทันทีเมื่อเปียก หลีกเลี่ยงความอับชื้น ใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวเพื่อลดการเสียดสี
4. สังเกตผิวทุกวัน การตรวจผิวเป็นกิจวัตรสำคัญ ยิ่งพบเร็ว ยิ่งป้องกันได้ง่าย